Miażdżyca w pigułce

Co to jest miażdżyca?

Miażdżyca to zapalna choroba tętnic. Proces miażdżycowy prowadzi do postępującego zawężania światła tętnicy objętej procesem miażdżycowym. Rozpoczyna się od uszkodzenia najbardziej wewnętrznej warstwy komórek w tętnicy, która kontaktuje się z krwią. Ta warstwa to śródbłonek naczyniowy.   Uszkodzony śródbłonek nie potrafi wytworzyć w odpowiedniej ilości dobrych substancji działających ochronnie na tętnice. Uszkodzony śródbłonek staje się nieszczelny i wpuszcza do ściany tętnicy niepożądane związki, komórki i złe lipoproteiny.

A co to są blaszki miażdżycowe?

To zmiany, które tworzą się w tętnicach, w obrębie ich ścian. Utworzone są przez komórki piankowate. Prekusorami komórek piankowatych są makrofagi, które „obżarły się” związkami lipidowymi. Skąd te związki lipidowe? Dostarczają je do ścian tętnic, pod nieszczelny śródbłonek naczyniowy, złe lipoproteiny, czyli LDL i Lp (a).

A co to znaczy, że „obżarły” się lipidami?

To oznacza, że ich wnętrze zawiera mnóstwo związków lipidowych. I nie chodzi tu tylko o sam cholesterol, ale też trójglicerydy, cholesterol w postaci zestryfikowanej, wolnej, ketocholesterol, hydroksycholesterol, fosfolipidy i mnóstwo innych związków lipidowych. 

A jak dochodzi do takiego przeładowania lipidami?

Jest taka grupa komórek, która nosi nazwę monocyty (należą do leukocytów, czyli białych ciałek krwi). I te monocyty potrafią wślizgnąć się pod śródbłonek naczyniowy tętnicy. Mają ułatwione zadanie, jeśli śródbłonek jest nieszczelny, czyli uszkodzony, np. przez papierosy albo zbyt wysokie ciśnienie tętnicze, albo zbyt wysoki poziom glukozy. No i te monocyty, jak się przedostaną do wnętrza ściany tętnicy, to przekształcają się w makrofagi. Makrofagom złe lipoproteiny wydają się „atrakcyjne”, dlatego je pochłaniają. A jeszcze bardziej, jeśli ktoś pali papierosy. Palenie doprowadza do utlenienia LDL. Oksydowane LDL są wyjątkowo „smaczne” dla  makrofagów. Na makrofagach znajdują się specjalne receptory, które sprzyjają tym oksydowanym LDL.

A co uszkadza śródbłonek naczyniowy?

Najgorsze jest palenie papierosów. Szkodliwe związki z palenia wchłaniają się z płuc do krwi i działają toksycznie na śródbłonek naczyniowy. Zbyt wysokie ciśnienie krwi rónież, zbyt wysoki poziom glukozy też uszkadza komórki śródbłonka naczyniowego.

Czy komórki piankowate tworzą się wyłącznie z makrofagów?

Nie, nie tylko. Komórki mięśni gładkich tętnicy też są zdolne do przekształcania się w komórki piankowate.

A co to jest niestabilna blaszka?

Blaszka miażdżycowa, która jest niestabilna, to taka, której grozi nagła eksplozja. Pęknięcie blaszki wyzwala kaskadę procesów, które stanowią duże  zagrożenie dla organizmu. Stabilna blaszka jest pokryta łącznotkankową pokrywą. Im solidniejsza jest ta pokrywa, czasami nazywana czapeczką, tym mniejsze jest ryzyko pękania blaszki i zawału serca.

Czy to prawda, że zmiażdżycowane tętnice są twarde?

Tak. Przewlekłe zmiany miażdżycowe powodują twardnienie tętnic. Tętnice stają się bardziej sztywne, mniej elastyczne, co nie jest korzystne dla organizmu. Osoby z zaawansowanymi zmianami miażdżycowymi w tętnicach mają dużą różnicę pomiędzy ciśnieniem skurczowym i rozkurczowym.

To co robić, aby minimalizować ryzyko miażdżycy?

Trzeba kontrolować czynniki ryzyka miażdżycy. Jak to zrobić? Można poczytać na:

https://akademiapacjenta.pl/ i profilu; https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska 

Autorka: Serce w dobrym stylu. Jak zatroszczyć się o swoje zdrowie

https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu