Co to są płuca i jak je można badać?

Co to są płuca?

Płuca to powietrzny narząd, który umożliwia wymianę gazową i prawidłowe natlenienie krwi. A bez krwi bogatej w tlen nie ma mowy o prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Bez dobrze funkcjonujących płuc nie ma dobrego życia. Podczas wdechu powietrze dostaje się do płuc, a podczas wydechu wydostaje.

Z czego składają się płuca?

Płuca zbudowane są z pęcherzyków płucnych oraz dróg doprowadzających powietrze do płuc. Pęcherzyki płucne oplecione są przez sieć naczyń krwionośnych. To w pęcherzykach płucnych odbywa się wymiana gazowa, czyli do krwi, a konkretnie do czerwonych krwinek, czyli erytrocytów, „pakuje się” tlen. Płuca człowieka to mniej więcej 300 mln pęcherzyków płucnych, które tworzą powierzchnię oddechową ok. 100 m².

W jaki sposób powietrze dostaje się do dróg oddechowych?

W proces wdechu zaangażowane są mięśnie oddechowe. Główne znaczenie ma przepona. Wydech to skutek zmniejszenia objętości klatki piersiowej.

A co to są oskrzela?

Oskrzela to umięśnione „rurki” doprowadzające powietrze do pęcherzyków płucnych. Oskrzela główne, czyli prawe i lewe, dzielą się bardzo licznie, aż do najdrobniejszych oskrzelików.

Czego potrzebują płuca?

Płuca potrzebują przede wszystkim czystego powietrza. Najgorszym trucicielem płuc są papierosy. Te elektroniczne również. Co prawda komórki oskrzelikowe, które znajdują się w oskrzelikach końcowych, są wyposażone przez naturę w dość dużą ilość cytochromów P450, które neutralizują związki toksyczne zawarte w powietrzu, ale przecież one mają ograniczone „moce przerobowe”.

Jak można zbadać płuca?

Pierwsze urządzenie lekarskie to stetoskop, czyli słuchawki. Już takie pierwsze proste badanie może sporo powiedzieć o kondycji płuc. Można wysłuchać świsty, rzężenia czy trzeszczenia. Tak świat lekarski sklasyfikował patologiczne zmiany osłuchowe. Czy osłuchiwanie płuc jest proste? Nie. Trzeba mieć doświadczenie, aby zjawiska osłuchowe dobrze zinterpretować i odróżnić od prawidłowego szmeru pęcherzykowego.

Co to są badania obrazowe?

Badania obrazowe pokazują budowę płuc i patologiczne zmiany w obrębie narządu. Należy do nich badanie rentgenowskie, rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa z kontrastem lub bez kontrastu. Do każdego badania istnieją określone wskazania i przeciwwskazania. Nie zawsze konieczne jest badanie tomograficzne. Pomimo nowoczesnych technik RTG płuc cały czas jest potrzebne.

A bronchoskopia?

Bronchoskopia pozwala na zajrzenie do wnętrza oskrzeli. Podczas bronchoskopii można pobrać materiał do badania histopatologicznego. W przypadku guzów płuca i oskrzeli ma to zasadnicze znaczenie. Histopatologia plus dodatkowe badania immunologiczne i genetyczne decydują o tym, jak będzie przebiegało leczenie pacjenta. Bronchoskopia coraz częściej jest stosowana interwencyjnie w ramach oddziałów intensywnej opieki oraz w oddziałach pooperacyjnych. W razie zatkania oskrzeli przez wydzielinę zapalną można wykonać coś w rodzaju toalety drzewa oskrzelowego. Można pobrać materiał do oceny bakteriologicznej ,aby leczyć infekcje płuc i oskrzeli zgodnie z antybiogramem.

Co to są badania czynnościowe?

Badania czynnościowe pomagają ocenić funkcję płuc i oskrzeli. Podstawowym, prostym, ale bardzo cennym badaniem funkcji oskrzeli jest spirometria.

Co to jest spirometria?

Samo słowo spirometria oznacza „pomiar oddychania”. Spirometria przede wszystkim pozwala na potwierdzenie lub wykluczenie obturacji oskrzeli, czyli takiej sytuacji, która ogranicza przepływ powietrza w drogach oddechowych. Dzięki spirometrii można określić ważne parametry: FVC, czyli natężoną pojemność życiową oraz FEV1, czyli natężoną objętość wydechową pierwszosekundową. Spirometria jest bardzo ważnym badaniem nie tylko dla pulmonologów. Wykonuje się ją przed dużymi zabiegami operacyjnymi w trosce o bezpieczeństwo operowanych pacjentów. Jeśli spirometria wskazuje na chorobę płuc, to przed dużym planowym zabiegiem operacyjnym można włączyć odpowiednie leczenie.

Czy badania płuc są proste?

Nie. Zawsze powinny być przeprowadzane oraz interpretowane przez kompetentne osoby znające szerszy kontekst kliniczny pacjenta.

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska 

Autorka: Serce w dobrym stylu. Jak zatroszczyć się o swoje zdrowie

https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu