Stetoskop, czyli słuchawki

Co to jest stetoskop?

Stetoskop to narzędzie do osłuchiwania narządów. Stetoskop to inaczej słuchawki lekarskie. Przede wszystkim osłuchiwane są serce i płuca, ale osłuchiwać można również tętnice oraz brzuch.

Czego można wysłuchać, przykładając słuchawki do klatki piersiowej?

Różnych dźwięków. Patologicznych i fizjologicznych, czyli tych prawidłowych. Na podstawie wysłuchanych dźwięków można postawić wiele wstępnych diagnoz, czyli znaleźć przyczynę, dlaczego ktoś czuje się niedobrze albo przynajmniej dowiedzieć się, w jakim kierunku należy poprowadzić dalszą diagnostykę.

Co można usłyszeć, przykładając słuchawki do brzucha?

Osłuchiwanie brzucha ma sens. Można wysłuchać na przykład perystaltykę jelit. Jest to podstawowe badanie przy podejrzeniu niedrożności przewodu pokarmowego. Cisza oznacza coś niedobrego, być może konieczność pilnej interwencji chirurgicznej. Ale zanim ktokolwiek wyśle pacjenta na salę operacyjną, konieczne jest wykonanie badań obrazowych. Zwykłe zdjęcie rentgenowskie może wiele wnieść do diagnostyki, ale najważniejsza tomografia komputerowa.

Czy osłuchiwanie serca i płuc jest proste?

Pozornie wydaje się, że tak. Ale osłuchiwania nie można nauczyć się w kilka dni. Trzeba mieć naprawdę spore doświadczenie w osłuchiwaniu, aby na podstawie wysłuchiwanych szmerów postawić wstępną diagnozę. Studenci uczą się tego przed wiele lat, a to dopiero wstęp do nauki. Tylko trening czyni mistrza i wiele lat wysłuchiwania różnych dźwięków, przykładania słuchawek do wielu pacjentów. Posiadanie najlepszego stetoskopu ze wzmocnieniem elektronicznym dźwięku jest niczym, jeśli nie ma się odpowiedniego doświadczenia,

Jak można sklasyfikować wysłuchane szmery nad sercem?

Generalnie wysłuchiwane szmery dzielą się na skurczowe i rozkurczowe. Skurczowe szmery najczęściej są konsekwencją zwężenia zastawki aortalnej lub niedomykalności zastawki mitralnej. Ale to bardzo duże uproszczenie oczywiście. Oprócz szmerów przede wszystkim wysłuchiwane są tony serca. Prawidłowo wysłuchiwane są dwa tony.

Jak wyglądały pierwsze urządzenia do osłuchiwania serca?

Osłuchiwanie serca początkowo odbywało się w sposób bezpośredni. W jaki sposób? Lekarz przykładał ucho do klatki piersiowej pacjenta i tyle. Tyle, że nie było to miłe ani higieniczne. Czasami bardzo krępujące, gdy lekarz musiał osłuchiwać serce kobiety i siłą rzeczy dotykać jej biustu. Dlatego poszukiwano innego sposobu badania.

Pierwsze osłuchiwanie serca odbyło się poprzez zwinięty rulon papieru. Na ten pomysł wpadł w 1816 roku Rene Laennec, obserwując zabawy dzieci przykładające ucho do wydrążonych patyków. Efekty osłuchiwania serca tak bardzo zadowoliły lekarza, że wykonał samodzielnie drewnianą rurkę. Osłuchiwanie serca i płuc za pomocą rurki, po pierwsze, zyskało na jakości, a po drugie, pozwalało na odpowiedni dystans pomiędzy lekarzem a osobą badaną. Komfortowe dla obydwu stron.

Skąd się wziął stetoskop membranowy?

Stetoskop membranowy, czyli taki, który posiada głowicę z membraną wzmacniającą dźwięki, łączącą się przewodem ze słuchawkami do uszu to wynalazek drugiej połowy XX wieku. Był opatentowany w 1963 roku przez Davida Littmana. I tego typu stetoskopy są używane współcześnie.

A kto po mistrzowsku osłuchiwał melodie chorych dziecięcych serc?

Dr Lili Goldstein, fenomenalna kardiolog dziecięca, której profesjonalizm był doceniany w krajach zachodniej Europy. Na podstawie jej diagnoz, w czasach kiedy nie było jeszcze echokardiografów, decydowano o operacjach serca dzieci z wrodzonymi wadami serca.

Więcej o dr Lili Goldstein:

https://akademiapacjenta.pl/2023/02/06/melodia-serca-czyli-opowiesc-o-dr-lili-goldstein/

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska 

Autorka: Serce w dobrym stylu. Jak zatroszczyć się o swoje zdrowie

https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu