Tętnice i tętniczki

Co to są tętnice?

Tętnice to silne, umięśnione rury i rurki, którymi w organizmie płynie krew. Skąd i gdzie płynie? Tętnicami krew wypływa z serca. A skoro wypływa z serca, to tętnice muszą być silne, aby mogła nimi płynąć krew, która ma wysokie ciśnienie. Gdyby były słabe, to nie dałyby rady rozprowadzać krwi po całym organizmie.

Z czego składają się te rurki, czyli tętnice?

Tętnice składają się z komórek, które tworzą warstwy. Pomiędzy komórkami i warstwami znajduje się przestrzeń pozakomórkowa. Architektura tętnic jest niezwykle fascynująca. Komórki są wyjątkowe, ale przestrzeń międzykomórkowa też kryje wiele tajemnic. Można je odkrywać za pomocą mikroskopu elektronowego i nowoczesnych technik badawczych.

Która tętnica jest najważniejsza?

Królową tętnic jest aorta. Aorta to najważniejsza tętnica w organizmie. Rozpoczyna swój bieg z lewej komory jako aorta wstępująca, czyli biegnie w stronę głowy (wstępuje do góry), następnie tworzy łuk i biegnie w stronę kończyn dolnych (zstępuje w dół). Po drodze oddaje gałęzie, a one mniejsze gałązki. Te rozgałęzienia są konieczne, trzeba odżywić i natlenić cały organizm. Krew musi dotrzeć do każdej komórki ciała.

Czy wszystkie tętnice są takie same?

Oczywiście, że nie.

Generalnie tętnice dzielą się na trzy grupy:

• tętnice dużego kalibru, czyli sprężyste,
• tętnice średniego kalibru, czyli mięśniowe,
• tętnice małego kalibru, czyli tętniczki.

Do tętnic sprężystych zaliczamy aortę oraz te tętnice, które bezpośrednio od niej odchodzą. Te tętnice zawierają bardzo dużo sprężystych włókien.

Tętnice typu mięśniowego, jak sama nazwa wskazuje, obfitują w komórki mięśniowe. W błonie środkowej tętnicy typu mięśniowego znajduje się około 40 warstw miocytów, czyli komórek mięśniowych. Dzięki temu mogą sprawnie kurczyć i rozkurczać się. Do komórek typu mięśniowego należą m.in. tętnice wieńcowe, które odpowiadają za unaczynienie komórek mięśnia sercowego.

Ściana tętniczek, czyli tętnic małego kalibru, zawiera od 1 do 4 warstw komórek mięśniowych. Ich średnica wynosi od 0,1 do 1 mm.

A naczynia włosowate?

Naczynia włosowate mają średnicę, która nie przekracza 10 µg (mikrometrów). Do naczyń włosowatych krew dopływa tętniczkami, a odpływa żyłami. Ściana naczyń włosowatych to głównie śródbłonek naczyniowy. Naczynia włosowate to łącznik pomiędzy układem tętniczym a żylnym. Poprzez ścianę naczyń włosowatych dokonuje się wymiana składników odżywczych, elektrolitów.

Czy papierosy szkodzą tętnicom?

Nie ma nic gorszego dla tętnic niż papierosy. Składniki dymu tytoniowego uszkadzają śródbłonek naczyniowy, uszkadzają połączenia międzykomórkowe, uszkadzają włókna sprężyste i tym samym osłabiają tętnice. Osłabione tętnice, którymi płynie krew, łatwo podlegają poszerzaniu i pękaniu.

Jak chorują tętnice?

Bardzo różnie. Najbardziej znana choroba to choroba miażdżycowa tętnic. To przewlekła choroba zapalna tętnic prowadząca do ich zwężenia i w konsekwencji do niedokrwienia tkanek zaopatrywanych przez chorą tętnicę.

Jakie są przyczyny miażdżycy?

Czynników ryzyka jest wiele. To czynniki wrodzone i nabyte. Niektóre czynniki są modyfikowalne. Na przykład palenie papierosów. Rzucenie palenia to warunek zadbania o zdrowie tętnic. Palenie papierosów uszkadza śródbłonek naczyniowy. Tym samym ułatwia wnikanie do ściany tętnicy lipoprotein transportujących cholesterol. Papierosy w sposób chemiczny modyfikują lipoproteiny niskiej gęstości, czyli LDL LDL ulegają oksydacji. Oksydowane LDL w sposób ułatwiony pochłaniane są przez makrofagi w ścianie tętnic i tym samym łatwiej tworzą się komórki piankowate w ścianie tętnicy. A z komórek piankowatych tworzą się blaszki miażdżycowe.

A co się dzieje, jak pęka blaszka miażdżycowa?

Dzieje się źle. Bo pęknięta blaszka to sygnał dla płytek krwi, że powinny się gromadzić w miejscu pęknięcia, aby je naprawić. I to naprawianie prowadzi do kaskady zdarzeń, których konsekwencją jest zamknięcie tętnicy. W zależności od lokalizacji pęknięcia właściciel tętnicy może doznać udaru mózgu albo zawału serca. Żadne zdarzenie nie jest ani miłe, ani przyjemne.

Czyli z miłości do własnych tętnic nie powinno się palić.

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska 

Autorka: Serce w dobrym stylu. Jak zatroszczyć się o swoje zdrowie

https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu