Limfa i krew, czyli bardzo ważne płyny

Co to jest krew?

Krew to płynna tkanka łączna. W jej skład wchodzą komórki oraz część płynna, czyli osocze.
Osocze to około 55% objętości krwi, a komórki zajmują około 45%. Tymi komórkami są erytrocyty –
czyli czerwone ciałka, leukocyty – czyli białe ciałka i trombocyty – czyli płytki krwi. Komórki krwi
produkowane są w szpiku kostnym.

Gdzie krąży krew?

Krew krąży w układzie zamkniętym, czyli w żyłach i tętnicach. Tętnice prowadzą krew z serca, a
żyłami krew płynie do serca. Prawidłowo, czyli fizjologicznie, krew nie powinna wydostawać się
poza układ naczyniowy.

Co to jest limfa?

Limfa to płyn, który płynie w naczyniach limfatycznych. Limfa płynie naczyniami limfatycznymi
wyłącznie w jednym kierunku, czyli z tkanek do żył. A jak dopłynie do dużych żył, to miesza się z
krwią i wpada do serca.

Czym różni się krew od limfy?

Skład płynnej części krwi i limfy jest podobny. Obydwa płyny składają się z wody, białka,
elektrolitów. Stężenie białek we krwi jest większe niż w limfie. Limfa ma kolor żółtawy, a krew
wiadomo: czerwony. Limfa, która płynie z tkanek jelita cienkiego, w swoim składzie zawiera duże
ilości tłuszczów i dlatego jest prawie biała, jej zabarwienie przypomina mleko. Tłuszcze z jelit, czyli
pochodzące z pokarmów, transportowane są w postaci lipoprotein, zwanych chylomikronami. To
bardzo duże lipoproteiny, które w swoim składzie zawierają sporo trójglicerydów. Co to znaczy
duże? Ich średnica wynosi około 40-500 nm. Dla porównania – HLD (lipoproteina wysokiej
gęstości), czyli ta działająca przeciwmiażdżycowo, ma rozmiary 5-14 nm, czyli jest znacznie
mniejsza.

Z jakich elementów składa się układ limfatyczny?

• Najdrobniejsze naczynia limfatyczne to naczynia włosowate. Mają swój początek w tkankach, skąd zbierają płyn. Naczynia włosowate układu limfatycznego różnią się między sobą. W zależności od rodzaju tkanki, z której zbierają płyn tkankowy, mogą mieć różną budowę. Na przykład w jelitach mają kształt prostych rurek wnikających w kosmki jelitowe. W innych narządach mogą tworzyć sploty.

• Oprócz naczyń włosowatych w organizmach występują naczynia limfatyczne małego i średniego kalibru oraz przewody limfatyczne. Naczynia limfatyczne, których średnica jest większa niż około 0,2 mm, mają zastawki, podobnie jak żyły, aby limfa nie cofała się.

• Przewód limfatyczny prawy zbiera limfę z górnej prawej części ciała, a przewód piersiowy zbiera limfę z naczyń znajdujących się w obrębie jamy brzusznej, biegnie poprzez klatkę piersiową i prowadzi limfę do dużych żył w okolicy szyi. Duże żyły, jak wiadomo, wpadają do prawego przedsionka serca.

A co ze śródbłonkiem naczyniowym?

Tak samo jak w przypadku żył i tętnic wnętrze naczyń limfatycznych jest wyścielone śródbłonkiem
naczyniowym, czyli drogocenną warstwą komórek. Ściany komórek śródbłonka naczyniowego
układu limfatycznego przylegają do siebie w sposób niezbyt ścisły. Dzięki temu poprzez ścianę
włosowatych naczyń limfatycznych różne elementy płynu tkankowego mogą swobodnie przeniknąć
do układu limfatycznego.

A co jeszcze napotyka limfa, płynąc z tkanek do żył?

Podczas wędrówki z tkanek do żył limfa przepływa przez węzły limfatyczne, gdzie ulega filtracji. Z
węzłów do limfy wskakują limfocyty, czyli komórki układu immunologicznego.

A czym zajmują się węzły chłonne?

A może coś o śledzionie?

Śledziona to największy narząd limfatyczny. Filtruje krew, zatrzymuje antygeny oraz je niszczy. W
jej obrębie namnażają się limfocyty. Ważną funkcją śledziony jest utylizacja erytrocytów, które
kończą swoje życie właśnie w śledzionie. Żelazo odzyskiwane z tych erytrocytów za pomocą
specjalnych białek może powędrować do szpiku, aby tam ponownie służyć do tworzenia
hemoglobiny niezbędnej nowym czerwonym krwinkom, które powstają przecież w szpiku kostnym.

Jeśli macie ochotę poczytać jeszcze o erytrocytach, to zapraszam do innego felietonu:
https://akademiapacjenta.pl/2025/07/17/erytrocyty-czyli-niezwykle-nosniki-tlenu/

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska 

Autorka: Serce w dobrym stylu. Jak zatroszczyć się o swoje zdrowie

https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu