Co to są lipoproteiny?

Co to są lipoproteiny?

Pod względem biochemicznym lipoproteiny to połączenia tłuszczów, czyli lipidów i białek, czyli protein. Lipidy to liczna grupa związków o różnych właściwościach. Wspólną cechą lipidów jest to, że nie rozpuszczają się w wodzie, natomiast rozpuszczają się w rozpuszczalnikach polarnych.

A krew?

Krew składa się głównie z wody, więc tłuszcze nie rozpuszczają się we krwi.

Po co natura „wymyśliła” lipoproteiny?

Natura tak to „wykombinowała”, że odpowiednie połączenie białek i lipidów zapewnia transport różnych związków lipidowych za pośrednictwem krwi. Ten transport lipidów w organizmie za pośrednictwem krwi jest absolutnie konieczny.

Czy lipoproteiny są duże?

To zależy. Na pewno różnią się od siebie. Te najmniejsze mają wielkość około 5 nm, a te największe – około 1000 nm. Przykładem małych lipoprotein są HDL3, a tych dużych – chylomikrony. 

Jakie są najważniejsze grupy lipoprotein?

Do lipoprotein zaliczamy:

• chylomikrony,
• VLDL (ang. very low density lipoprotein) – lipoproteina o bardzo niskiej gęstości,
• IDL (ang. intermediate density lipoprotein) – lipoproteina o pośredniej gęstości,
• LDL (ang. low density lipoprotein) – lipoproteina o niskiej gęstości,
• HDL (ang. high density lipoprotein) – lipoproteina o wysokiej gęstości.

A jakie są główne klasy lipidów transportowane przez lipoproteiny?

W lipoproteinach znajdują się:

• triacyloglicerole (trójglicerydy),
• fosfolipidy,
• cholesterol,
• estry cholesterolu.

Co to są apolipoproteiny?

Apolipoproteiny to białka znajdujące się w lipoproteinach. W każdej cząstce lipoproteiny znajduje się przynajmniej jeden rodzaj takiego białka. W skrócie apolipoproteiny oznaczane są skrótem Apo, np. ApoB. ApoB-100 to stały składnik LDL.

Jakie funkcje pełnią apolipoproteiny?

Apoliproteiny w lipoproteinach wypełniają różne zadania. Jedne są białkami strukturalnymi, czyli takimi stałymi elementami lipoproteiny, inne umożliwiają działanie różnych enzymów, czyli mówiąc fachowo, są ich kofaktorami.

Jak działa LDL, czyli lipoproteina małej gęstości?

LDL to lipoproteina, która sprzyja miażdżycy. LDL „wkrada się sprytnie” pod śródbłonek naczyniowy tętnicy, pozostawia tam cholesterol oraz inne związki lipidowe. Na dodatek LDL, które zostają poddane oksydacji, są wyjątkowo „smakowitym kąskiem” dla makrofagów znajdujących się w ścianie tętnicy, z których tworzą się komórki piankowate. Z komórek piankowatych tworzą się blaszki miażdżycowe. Do oksydacji LDL w dużej mierze przyczynia się palenie papierosów.

Jaka jest funkcja HDL, czyli lipoproteiny wysokiej gęstości?

HDL to lipoproteina, która działa przeciwmiażdżycowo. To znaczy, że odbiera cholesterol ze ściany tętnicy i transportuje go do wątroby, gdzie ulega kolejnym przemianom.

Czy HDL zawsze działają prawidłowo, czyli przeciwmiażdżycowo?

Nie zawsze działają idealnie. Jeśli ktoś, kto choruje na cukrzycę, nie dba o dobrą kontrolę glikemii, czyli nie przestrzega zaleceń, to jego lipoproteiny wysokiej gęstości wskutek tego mogą nie wykorzystać swojego potencjału antymiażdżycowego.

A lipoproteina a, czyli Lp(a)?

O niej była mowa w innym felietonie. Serdecznie zapraszam do lektury.

---

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska 

Autorka: Serce w dobrym stylu. Jak zatroszczyć się o swoje zdrowie

https://www.facebook.com/sercewdobrymstylu