Czego nas uczy Badanie Siedmiu Krajów?

Co to jest Badanie Siedmiu Krajów?

Badanie epidemiologiczne, które zostało zaplanowane, aby ocenić związek stylu życia, w tym żywienia, z występowaniem chorób układu sercowo-naczyniowego. Badanie rozpoczęto w 1958 roku. Pierwszą fazę prowadzono do 1983 roku.

Dlaczego zaplanowano to badanie?

To proste. Po II wojnie światowej w USA choroby układu sercowo-naczyniowego zbierały swoje żniwo. Mnóstwo osób umierało z powodu zawału serca. Jedzono więcej niż przed wojną, znacznie wzrosło spożycie tłuszczów zwierzęcych i mięsa. Co ciekawe, w tym samym czasie we Włoszech, Grecji, Japonii nie obserwowano aż tak dużej ilości zawałów serca co w USA. I nie wiedziano, dlaczego tak się dzieje.

Kto był pomysłodawcą tego projektu?

Ancel Keys, amerykański naukowiec, któremu udało się namówić do współpracy naukowców z siedmiu krajów. Czy było to proste? Na pewno nie. Nie było poczty elektronicznej ani internetu. Połączenia telefoniczne kosztowały krocie. Korespondencja papierowa i podróże to były podstawowe formy komunikacji na odległość. Podróże oczywiście też wiązały się z kosztami. Należy podziwiać determinację Ancela Keys’a w dążeniu do zrealizowania tak dużego przedsięwzięcia, ale też i zdolności organizacyjne, umiejętności komunikacji z innymi naukowcami.

Jakie kraje objęte były obserwacją?

Obserwacją objęte były populacje:

• USA,
• krajów dawnej Jugosławii,
• Japonii,
• Grecji,
• Holandii,
• Finlandii,
• Włoch.

Badanie dotyczyło 7 krajów, ale szczegółową obserwacją objęto 16 regionów w tych państwach.

Kogo i co badano?

Badaniem objęto wyłącznie mężczyzn. Dlaczego? Być może dlatego, że mężczyźni statystycznie doznają zawału 10 lat wcześniej niż kobiety. I zawał serca automatycznie kojarzy się z mężczyznami. Dzieje się to w pracy, w drodze do pracy. I tym samym wywiera większe wrażenie na otoczeniu niż zawał serca kobiety na emeryturze. Badanie rozpoczęto w 1958 roku. Rozumienie procesów związanych z miażdżycą było zupełnie inne niż dzisiaj. Ale dzisiaj również powszechna wiedza o miażdżycy nie jest znana. Gdyby zapytać, co to jest miażdżyca przypadkową osobę na ulicy, to miałaby problem z odpowiedzią na to pytanie.

Jakie wnioski wyciągnięto z obserwacji 16 regionów?

Wykazano, że w krajach, w których obserwowano wysokie spożycie mięsa, występuje większa umieralność z powodu chorób sercowo-naczyniowych niż w krajach, gdzie preferowany jest inny model żywienia. Zdrowszy sposób żywienia prezentowały regony włoskie, japońskie i greckie.

Co wynika z tego dla nas?

Na podstawie tego badania ustalono, że tzw. śródziemnomorski sposób żywienia jest wyjątkowo dobrą opcją dla zdrowia.

Ale tak dokładniej, to o co chodzi z dietą śródziemnomorską?

• Podstawą są produkty nisko przetworzone.
• Przewaga tłuszczów roślinnych nad zwierzęcymi.
• Włączanie jak największej ilości warzyw, nasion zbóż.
• Jeśli mięso, to raczej ryby niż mięsa czerwone.

No i jest jedno „ale”.

My, żyjący dzisiaj, musimy przełożyć to na realia XXI wieku. Dlaczego? Niszczenie środowiska naturalnego, rabunkowa gospodarka spowodowało, że na jakość żywności musimy uważać znacznie bardziej niż kiedyś. Nie każda ryba jest dobra dla zdrowia. Wiadomo, że należy unikać niektórych gatunków, które hodowane są w skandaliczny sposób i stanowią zagrożenie dla zdrowia. Ludzie żyjący w latach 60. ubiegłego wieku nie mieli takich problemów. To wówczas łowiono do kutrów w wodach Grecji, Włoch czy Japonii ryby bardziej przydatne do spożycia niż te z niektórych współczesnych hodowli.

A co z dietą DASH? Dieta DASH to bardzo podobny sposób żywienia do modelu śródziemnomorskiego. Opracowany został, aby pomóc w kontroli ciśnienia tętniczego. Kładzie większy nacisk na zmniejszenie ilości soli w diecie, ponieważ nadmiar sodu w pożywieniu sprzyja wzrostowi ciśnienia tętniczego. Sód znajduje się w soli kuchennej, ale też znajduje się w żywności wysoko przetworzonej. Stąd nacisk, aby w pożywieniu znajdowało się jak najwięcej produktów prostych. Dieta DASH wyraźnie wskazuje na konieczność unikania albo przynajmniej minimalizowania spożycia alkoholu. Duże badania populacyjne dowodzą, że najlepszą opcją dla zdrowia jest rezygnacja ze spożywania  alkoholu.

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska