TAVI czy SAVR?

Co to jest TAVI?

TAVI (z języka angielskiego) to Transcatheter Aortic Valve Implantation, czyli przezcewnikowa implantacja zastawki aortalnej. Poprzez tętnicę, najczęściej tętnicę udową, wprowadzane są specjalne systemy do implantowania protezy zastawkowej bez konieczności wykonywania operacji serca.

Co to jest SAVR?

SAVR (z języka angielskiego) to Surgical Aortic Valve Implantation, czyli chirurgiczna wymiana zastawki aortalnej. Chirurgiczna wymiana polega na wycięciu zniszczonej zastawki i wszyciu protezy zastawkowej. Podczas operacji trzeba na jakiś czas zatrzymać serce i zastosować krążenie pozaustrojowe. Bardzo uszkodzone serce może tego nie wytrzymać. Dlatego wymyślona została procedura TAVI dla pacjentów, których nie można było operować z powodu zbyt wysokiego ryzyka.

Kto wymyślił metodę TAVI?

Metodę TAVI opracował zespół profesora Alain Cribiera (1945-2024). Pierwszy zabieg został wykonany 16 kwietnia 2002 roku. Pacjentem był mężczyzna, którego życie wisiało na włosku. Ale dzięki TAVI został uratowany.  W Polsce TAVI wykonywane jest od kilkunastu lat.

Kto decyduje, w jaki sposób leczy się zwężoną zastawkę aortalną?

Decyzję na temat sposobu leczenia zwężonej zastawki aortalnej podejmuje grupa lekarzy zwana kardiogrupą. Spotkanie kardiogrupy to konsylium lekarskie, w trakcie którego podejmowane są ważne decyzje dotyczące sposobu leczenia pacjentów. W takim spotkaniu uczestniczą lekarze prowadzący konkretnego pacjenta, kardiolodzy inwazyjni, kardiolodzy zajmujący się echokardiografią, kardiochirurdzy, ale też – w razie potrzeby – lekarze innych specjalności.

Która metoda leczenia ciężkiego zwężenia zastawki aortalnej jest najlepsza?

To zależy od konkretnej sytuacji klinicznej konkretnego pacjenta. Nie ma jednego idealnego rozwiązania dla wszystkich. Każda metoda ma swoje wady i zalety. Wybór pomiędzy interwencją chirurgiczną a przezcewnikową powinien być poprzedzony dokładną analizą czynników klinicznych i anatomicznych oraz możliwości technicznych wykonania każdego z zabiegów. Trzeba oszacować korzyści i ryzyka, które wiążą się z wyborem metody u konkretnego pacjenta. Mówią o tym wytyczne towarzystw naukowych.

Kto ostatecznie decyduje o wyborze protezy zastawkowej?

Kardiogrupa proponuje konkretne rozwiązanie, biorąc pod uwagę wytyczne i rekomendacje towarzystw kardiologicznych oraz kliniczne uwarunkowania pacjenta. Ale ostateczna decyzja należy do pacjenta. To on będzie dalej żył dalej z konkretną protezą zastawkową i konsekwencjami swojego wyboru.

Dlaczego potrzebne jest spotkanie kardiogrupy?

Leczenie ludzi nie jest proste. TAVI  i SAVR to metody inwazyjne. Z każdą metodą wiążą się określone korzyści, ale też i ryzyka. Spojrzenie wielu lekarzy o różnych doświadczeniach to korzyść dla pacjentów.

A tak generalnie, to komu proponowane jest TAVI, a komu SAVR?

• SAVR zaleca się młodszym pacjentom z grupy małego ryzyka chirurgicznego (wiek < 75 lat oraz ryzyko w skali STS-PROM/EuroSCORE II < 4%) oraz pacjentom, którzy kwalifikują się do operacji, ale nie do TAVI z dostępu przezudowego ,
• TAVI zaleca się starszym pacjentom (≥ 75 lat) lub pacjentom z grupy dużego ryzyka chirurgicznego (ryzyko w skali STS-PROM/EuroSCORE II > 8%), a także pacjentom, którzy nie kwalifikują się do operacji.

O tym mówią wytyczne Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2021 roku.

Co oznaczają skróty STS-PROM i EuroSCORE II?

To specjalne skale służące szacowaniu ryzyka. Są pomocne w kwalifikowaniu pacjentów do określonych metod leczenia wad zastawkowych. Ale oprócz tych skal lekarze biorą pod uwagę inne czynniki, takie jak na przykład zespół kruchości. 

W jaki sposób pacjent może zadbać o swoją protezę zastawkową po implantacji, aby służyła przez wiele lat?

Trzeba się zawsze zastosować do otrzymanych zaleceń. W przypadku mechanicznej protezy zastawkowej najważniejsze jest przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych z grupy antagonistów witaminy K, czyli warfaryny lub acenocumarolu pod kontrolą INR. A druga ważna zasada to regularne kontrole dentystyczne i dbałość o zęby.

A może istnieje jakaś metoda nieinwazyjna leczenia zwężonej zastawki aortalnej?

Póki co nie istnieją metody farmakologicznego leczenia tej wady ani metody spowalniania progresji wady. Ale na całym świecie toczą się badania nad opracowaniem leków, które przeciwdziałałyby degeneracji zastawki aortalnej.

---

Autor: dr n. med. Anna Słowikowska